رژیم فشار خون

فشار خون بالا تحت عنوان “قاتل خاموش” شناخته شده و این نامگذاری نشان دهنده اهمیت ویژه این بیماری در بین بیماری ها است که می تواند زمینه ساز ابتلا به بیماری های قلبی-عروقی، کلیوی، دیابت، سکته مغزی و آسیب های چشمی باشد.

عوامل متعددی در بروز فشار خون موثر است؛ از جمله ژنتیک، سبک زندگی ناسالم، مصرف زیاد نمک و غذاهای کنسروی و آماده و فست فودها، الکل، سیگار، استرس، اضافه وزن و اختلالات کلیوی.

کنترل فشار خون چند جانبه است و علاوه بر دارودرمانی، اصلاح سبک زندگی، تغذیه سالم، ورزش و فعالیت بدنی روزانه، کاهش مصرف نمک و غذاهای فست فودی، کاهش وزن و کنترل استرس از جمله راهکارهای مفید و موثر بر درمان و کنترل فشار خون هستند.

در دنیای امروز یکی از بیماری هایی که اکثرا به صورت مستقیم یا غیرمستقیم درگیرش هستند و سن و سال نمی شناسد، فشارخون بالاست. به دلیل سبک زندگی های امروزی، رژیم های ناسالم و عدم تحرک یا کاهش فعالیت روزانه، نرخ افراد مبتلا به این بیماری روز به روز بیشتر می شود.

فشار خون یکی از شاخص های حیاتی سلامت قلبی-عروقی است که فشار خون وارد شده بر دیواره رگ ها  را نشان می دهد. برای افرادی که فشار خون بالا را همراه با بیماری قلبی، چربی خون یا سابقه سکته تجربه می‌کنند، رژیم بیماران قلبی‌–عروقی باید با توجه به داروها و شرایط بالینی تنظیم شود.

افزایش فشار خون به عنوان یکی از شایع ترین علل بروز بیماری های قلبی عروقی است و کنترل آن نقش بسیار مهمی در پیشگیری از سکته، نارسایی قلبی و کلیوی دارد.

 

فشار خون چیست؟​

فشار خون چیست؟

فشار خون قدرت و نیروی اعمال شده به دیواره رگ ها به هنگام عبور جریان خون است که شامل 2 عدد است:

فشار خون سیستولیک (عدد بالایی): فشار خون در شریان هنگام انقباض قلب است.

فشار خون دیاستولیک (عدد پایینی ): فشار خون در شریان ها در زمان استراحت قلب است.

  • فشار خون طبیعی: سیستول کمتر از ۱۲۰ و دیاستول کمتر از ۸۰
  • فشار خون افزایش‌یافته: سیستول ۱۲۰ تا ۱۲۹ و دیاستول کمتر از ۸۰
  • فشار خون بالا مرحله یک: سیستول ۱۳۰ تا ۱۳۹ یا دیاستول ۸۰ تا ۸۹
  • فشار خون بالا مرحله دو: سیستول ۱۴۰ یا بیشتر یا دیاستول ۹۰ یا بیشتر
  • فشار خون شدید: سیستول بیشتر از ۱۸۰ و/یا دیاستول بیشتر از ۱۲۰

 

دکتر امید صالحیان

عوامل خطر ابتلا به فشار خون

  • ژنتیک و سابقه خانوادگی
  • سن
  • اضافه وزن و چاقی (به ویژه چربی ناحیه شکم و احشایی)
  • دیابت و بیماری های متابولیکی
  • مصرف زیاد نمک و غذاهای شور
  • فعالیت بدنی کم و عدم تحرک و ورزش
  • استرس و تنش
  • الکل
  • سیگار

علائم فشار خون

فشار خون بالا یا هایپرتنشن معمولا در مراحل اولیه علامت خاصی ندارد، به همین دلیل به آن ” قاتل خاموش” می گویند. با این حال وقتی فشار خون به حد بالایی می رسد و طولانی مدت کنترل نشود، علایم زیر ممکن است دیده شود:

  • سرگیجه
  • سردرد
  • تپش قلب و ضربان قلب بالا
  • خستگی و ضعف زیاد
  • تنگی نفس
  • خونریزی از بینی
  • درد قفسه سینه
  • وزوز گوش
  • اختلال در بینایی

رابطه فشار خون  و  بیماری های کلیوی

رابطه فشار خون بالا و بیماری های کلیوی بسیارنزدیک و دوطرفه است و فشار خون بالا می تواند منجر به آسیب کلیوی شود و ریسک ابتلا به بیماری های کلیوی را افزایش دهد.

کلیه ها پر از رگ های کوچک هستند که خون را فیلتر می کنند و زمانی که فشار خون بالا می رود، این رگ ها به دلیل ضخیم شدن دیواره ها، تحت فشار زیادی قرار می گیرند و در نتیجه انعطاف پذیری شریان ها کم شده، فیلتراسیون به درستی انجام نشده و منجر به نارسایی کلیوی می شود.

زمانی که کلیه ها به درستی کار نکنند و مواد زائد از بدن دفع نشود، باعث احتباس آب و سدیم شده و در نتیجه فشار خون هم تشدید می شود. این چرخه معیوب اگر ادامه پیدا کند، منجر به نارسایی کلیوی و رسیدن به مرحله انتهایی می شود.

رابطه قند خون بالا و فشار خون

رابطه قند خون (دیابت) و فشار خون بالا خیلی نزدیک است و تقریبا می توان گفت با هم می آیند و باعث تشدید یکدیگر می شوند که به آن “همپوشانی متابولیکی” گفته می شود. افرادی که هر دو مشکل را هم‌زمان دارند، به یک رژیم دیابت متناسب با فشار خون، داروهای مصرفی و وضعیت کلیه‌ها نیاز خواهند داشت.

قند خون بالا باعث افزایش آسیب به دیواره رگ ها و کاهش تولید گشاد کننده های رگ (نیتریک اکساید) می شود و رگ های تنگ شده و فشار خون تشدید می شود.

همچنین به دلیل مقاومت انسولین، باعث احتباس آب و سدیم در کلیه ها و افزایش حجم و فشار خون می شود.

قند خون و فشار خون بالا، منجر به تسریع نارسایی کلیوی شده و خطر سکته قلبی، سکته مغزی و آسیب به شبکیه چشم را افزایش می دهد. به همین دلیل کنترل فشار خون در افراد دیابتی از اهمیت زیادی برخوردار است.

دارو درمانی فشار خون

درمان فشار خون از طریق دارو درمانی و کنترل فشار خون شامل موارد زیر است:

  • دیورتیک ها که با افزایش دفع آب و نمک، منجر به کاهش حجم و فشار خون می شوند.
  • مسدودکننده های گیرنده بتا (بتا بلاکرها) که منجر به کاهش ضربان قلب و فشار خون می شوند.
  • مسدودکننده های کانال کلسیم (کلسیم بلاکرها) که منجر به گشاد شدن عروق و کاهش مقاومت محیطی عروق می شوند.
  • داروهای ترکیبی که باید به تشخیص پزشک استفاده شوند.

نقش تغذیه در فشار خون بالا

اولین قدم برای کنترل و بهبود فشار خون، تغییر سبک زندگی و رعایت رژیم غذایی و توصیه های مربوطه است:

  • کاهش مصرف نمک
  • رژیم غذایی سالم (پیروی از رژیم غذایی DASH)
  • مصرف بالای میوه و سبزیجات
  • مصرف غلات سبوسدار
  • مصرف پروتئین های کم چرب
  • حذف غذاهای سرخ کردنی، فست فود، غذاهای کنسروی و فرآوری شده
  • محدودیت مصرف شیرینی و شکلات و نوشیدنی های گازدار
  • ترک الکل و سیگار
  • محدودیت مصرف کافئین
  • مصرف آب کافی
  • مدیریت استرس و خواب کافی

نقش ورزش و تحرک در درمان فشار خون

ورزش یکی از موثرترین روش های طبیعی برای کاهش فشار خون، هم در پیشگیری و هم در درمان آن است. اثرات مستقیم ورزش روی فشار خون:

  • ورزش منظم باعث افزایش انعطاف پذیری و گشاد شدن عروق می شود. 
  • کنترل ضربان قلب و کاهش فشار سیستولی در حالت استراحت، از اثرات مثبت ورزش است.
  • باعث تعادل سیستم سمپاتیک و پاراسمپاتیک می شود و تپش قلب و فشار خون پایه را بهبود می بخشد.
  • کاهش وزن و چربی سوزی از عوامل موثر در کاهش فشار خون از طریق ورزش کردن است.
  • التهاب را کاهش می دهد و به بهبود عملکرد قلبی- عروقی کمک می کند.
  • استرس و اضطراب را کاهش می دهد.

افرادی که فشار خون بالا را همراه با دیابت، اضافه‌وزن یا اختلالات متابولیک دارند، بهتر است از یک برنامه تمرینی بیماران متابولیک با شدت کنترل‌شده و متناسب با وضعیت بدنی خود استفاده کنند.

دریافت رژیم فشار خون از دکتر صالحیان

رژیم غذایی افراد مبتلا به فشار خون باید با توجه به میزان فشار خون، وزن، داروهای مصرفی و بیماری‌های همراه مانند دیابت، مشکلات قلبی یا اختلالات کلیوی تنظیم شود. به همین دلیل، حذف خودسرانه مواد غذایی یا استفاده از یک برنامه عمومی ممکن است نیازهای واقعی بدن را تأمین نکند.

در مجموعه دکتر صالحیان، وضعیت بدنی، سبک زندگی، الگوی غذایی، سوابق پزشکی و داروهای شما بررسی می‌شود تا یک برنامه غذایی متناسب با شرایطتان دریافت کنید. این برنامه جایگزین دارودرمانی نیست و هرگونه تغییر در مصرف دارو باید با نظر پزشک انجام شود.

موارد مرتبط

نقد و بررسی‌ها

هنوز بررسی‌ای ثبت نشده است.

اولین کسی باشید که دیدگاهی می نویسد “رژیم فشار خون”

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *