رژیم آنابولیک

رژیم آنابولیک یک برنامه غذایی هدفمند برای چربی سوزی، همزمان با حفظ و افزایش توده عضلانی است. این رژیم بر پایه مصرف محدود کربوهیدرات در بازه زمانی مشخص در طول هفته و بارگیری کنترل شده کربوهیدرات بنا شده تا بدن را وارد فاز چربی سوزی کند.
این رژیم غذایی بر مصرف پروتئین و چربی تمرکز دارد و 2 روز در هفته به میزان 5 تا 10% کربوهیدرات به رژیم غذایی اضافه می شود. رژیم آنابولیک برای ورزشکاران قدرتی باتجربه برای پایین آوردن درصد چربی بسیار کارامد است و علاوه بر چربی سوزی، منجر به حفظ عضله و عضله سازی می شود.

در سال های اخیر، توجه به الگوهای تغذیه ای موثر بر ترکیب بدنی، عملکرد ورزشی و سلامت متابولیک بسیار مورد توجه قرار گرفته است. در این میان، رژیم آنابولیک به عنوان یکی از رژیم های موثر بر کاهش وزن معرفی گردیده است؛ زیرا این رژیم با هدف تحریک فرآیندهای آنابولیکی بدن، حفظ توده عضلانی و افزایش مصرف بدن از ذخایر چربی به عنوان سوخت اصلی طراحی شده است.

با وجود محبوبیت این رژیم، هنوز ابهاماتی درباره اثرات آن بر متابولیسم و عملکرد ورزشی و کاهش وزن وجود دارد که در این مقاله تمامی موارد بررسی خواهد شد.

دکتر امید صالحیان

رژیم آنابولیک چیست؟

رژیم آنابولیک همانطور که از اسمش پیداست، رژیم سازنده و محرک فرآیندهای آنابولیکی (سازنده) بدن است. بدین منظور که در این رژیم به علت محدودیت مصرف کربوهیدرات و توجه به مصرف پروتئین و سبزیجات و چربی های مفید، بدن را مجبور می کند که برای تامین سوخت و انرژی مورد نیاز روزانه، از چربی های ذخیره شده استفاده کند. در رژیم آنابولیک مصرف کربوهیدرات در 2 روز آخر هفته، به میزان 5 تا 10% از کالری روزانه مجاز به مصرف است و همین امر موجب بازسازی ذخایر گلیکوژنی و افزایش عملکرد بدن برای چربیسوزی می شود.

این رژیم غذایی برای ورزشکارانی که هدف چربی سوزی دارند می تواند بسیار مفید باشد و با توجه به تحریک فرآیندهای آنابولیکی بدن و بازسازی ذخایر گلیکوژنی با مصرف 5 تا 10% کربوهیدرات در 2 روز هفته، به حفظ عضله و حتی تحریک عضله سازی کمک می کند.

دکتر امید صالحیان

تفاوت رژیم آنابولیک با رژیم کتو در چیست؟

هر زمان صحبت از حذف کربوهیدرات و افزایش مصرف پروتئین، سبزیجات و چربی ها می شود، اولین رژیمی که در ذهنمان می آید، رژیم کتوژنیک است. رژیم هایی هستند که شاید به ظاهر شبیه به کتوژنیک باشند ولی عملکرد هر کدام متفاوت است و برای هدف خاصی اجرا می شود.

در رژیم آنابولیک تاکید بر حذف کامل کربوهیدرات نیست و علاوه بر مصرف 5 تا 10% کربوهیدرات در 2 روز آخر هفته، در روزهای دیگر از منابع دیگر کربوهیدراتی به صورت محدود استفاده می شود.

برای مثال از سبوس برنج، جوپرک، جوانه ها و … می توان به صورت محدود در این رژیم مصرف کرد.

ولی در رژیم کتوژنیک بیشترین تمرکز بر مصرف پروتئین و چربی است.

مقایسه رژیم آنابولیک با رژیم های کم کربوهیدرات

در رژیم های لوکرب یا کم کربوهیدرات، در کل روز بخش محدودی از کالری روزانه به کربوهیدرات اختصاص داده می شود ولی به صورت محدود بین 10 تا 20% کالری روزانه است. در واقع در رژیم های کم کربوهیدرات بدن همچنان بخشی از انرژی روزانه خود را با گلوکز تامین می کند.

این در حالی است که در رژیم آنابولیک، با حذف کربوهیدرات (جز 2 روز در هفته) و تاکید بر مصرف پروتئین و چربی، بدن مجبور است به دلیل در دسترس نبودن گلوکز، از ذخایر چربی و کتون بادی ها استفاده کند.

نحوه اجرای رژیم آنابولیک؟

رژیم آنابولیک بر پایه محدودیت مصرف کربوهیدرات و افزایش مصرف پروتئین و چربی بنا شده است و هدف اصلی آن تغییر مسیر متابولیسم بدن از وابستگی به گلوکز برای تامین انرژی و استفاده از چربی ها به عنوان سوخت اصلی و انرژی می باشد.

بخش کلیدی در رژیم آنابولیک، چرخه بارگیری کربوهیدرات در 2 روز هفته است. این بخش باعث پر شدن ذخایر گلیکوژنی و افزایش موقت انسولین می شود که همین امر باعث تحریک سیگنال های آنابولیکی جهت حفظ و افزایش توده عضلانی شده و به دنبال آن منجر به افزایش سوخت و ساز و متابولیسم بدن نیز می شود.

رژیم آنابولیک برای چه کسانی مفید است؟

  • افراد دارای اضافه وزن و درصد چربی بالا
  • ورزشکاران قدرتی باتجربه با هدف کاهش درصد چربی و کات با حفظ توده عضلانی
  • افرادی که با رژیم کتوژنیک و رژیم های مشابه، دچار افت قند خون و انرژی می شوند.
  • افرادی که دچار استپ وزنی طولانی مدت شدند.

 رژیم آنابولیک برای چه کسانی مناسب نیست؟

  • ورزشکاران مبتدی در ورزش و رژیم
  • ورزشکاران رشته های استقامتی (به دلیل محدودیت بالای کربوهیدرات)
  • افراد مبتلا به بیماری های گوارشی
  • افراد مبتلا به بیماری های کلیوی، کبدی و مشکلات قلبی-عروقی
  • زنان باردار و شیرده
  • افراد مبتلا به دیابت
  • افرادی که افت قند خون و انرژی دارند و با رژیم های کم کربوهیدرات سازگار نیستند.

مواد غذایی مجاز در رژیم آنابولیک

  • گوشت قرمز
  • مرغ و بوقلمون
  • غذاهای دریایی به خصوص ماهی های چرب ( سالمون، ساردین)
  • تخم مرغ
  • پروتئین گیاهی سویا
  • حبوبات (هفته ای یک بار و به میزان محدود)
  • لبنیات نیم چرب
  • سبزیجات غیر نشاسته ای (کاهو، اسفناج، کدو، کرفس، انواع کلم ها، خیار، گوجه فرنگی، قارچ و …)
  • مغزیجات و دانه ها
  • روغن های گیاهی مثل روغن زیتون، روغن کنجد، روغن هسته انگور، روغن نارگیل و…
  • آووکادو
  • میوه های با گلایسمی پایین زیر 50 (مثل گیلاس، گریپ فروت، سیب، توت فرنگی، شاتوت، آلو، کیوی و …)

مواد غذایی غیرمجاز در رژیم آنابولیک

  • منابع کربوهیدرات ( نان، برنج، ماکارونی و …)
  • شیرینی جات و شکلات و انواع کیک
  • نوشیدنی های انرژی زا و آبمیوه های صنعتی
  • غذاهای سرخ شده و فست فود و غذاهای فراوری شده
  • سبزیجات نشاسته ای (سیب زمینی، ذرت، شلغم و …)

نمونه برنامه غذایی آنابولیک

وعده غذایی

برنامه

صبحانه

تخم مرغ آبپز + زیتون + بادام

میان وعده صبح

1 لیوان شیربادام + پودر نارگیل

ناهار

ماهی گریل و کبابی + سبزیجات +روغن زیتون + آووکادو

میان وعده عصر

مغزیجات + بشقاب سبزیجات

شام

سینه مرغ گریل با سبزیجات + کینوا + مغزآفتابگردان

 

توجه: 2 روز در هفته، 10% از کالری روزانه را می توانید کربوهیدرات مثل نان، برنج، ماکارونی و سیب زمینی استفاده کنید.

جمع بندی

در دنیای امروز که رژیم های متفاوتی طراحی می شود و همه به دنبال راهی برای کاهش وزن و کاهش چربی هستند، انتخاب رژیم درست که هم نتیجه مطلوب را به همراه داشته باشد و هم برای سلامتی و شرایط جسمانی هر فرد مناسب باشد، بسیار حائز اهمیت است.

رژیم آنابولیک از جمله رژیم های موثر بر چربی سوزی است و با حذف کربوهیدرات (جز 2 روز در هفته) و تاکید بر مصرف چربی و پروتئین، بدن را وارد فاز چربی سوزی می کند. برای افراد ورزشکار هم به دلیل کمک به حفظ توده عضلانی می تواند گزینه خوبی برای زمانی که هدف چربی سوزی دارند، باشد.

رژیم آنابولیک به دلیل محدودیت هایی که دارد ممکن است برای برخی افراد مناسب نباشد. قبل از انتخاب رژیم حتما با متخصص مشورت کنید.

موارد مرتبط

نقد و بررسی‌ها

هنوز بررسی‌ای ثبت نشده است.

اولین کسی باشید که دیدگاهی می نویسد “رژیم آنابولیک”

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *